Blog 61: Herdenken

In de vorige nieuwsbrief van ons stadsdorp las ik de oproep voor een herdenkingswandeling op 4 mei en ik dacht meteen: ik ga mee.

Toen ik klein was vond ik die stille minuten van de herdenking al indrukwekkend. Ik keek dan uit het raam van ons huis op het Kwakersplein naar het verkeer. Zodra de straatlantaarns aangingen, stopten auto’s en fietsers en bleven midden op straat staan. Zelfs de tram stopte. Je hoorde alleen nog de vogels.  

“Waar moet ik dan aan denken als iedereen stil is?” had ik mijn moeder gevraagd.

“Denk maar aan de moedige verzetsstrijders die ons land hebben bevrijd van de Duitsers,” was haar antwoord. “En aan de soldaten die uit Amerika en Canada hierheen kwamen en hun leven in de waagschaal stelden voor ons. Wij danken onze vrijheid aan hen. Daar denken we aan.”

Toen ik wat ouder was leerde ik dat de oorlog veel meer had omvat dan de bezetting van ons land. De grootschalige vernietiging van de Joden, de razzia’s in Amsterdam, de treinen waarin talloze mensen weggevoerd werden, de vernietigingskampen. En tijdens die minuten stilte dacht ik aan hen, tot de eerste plechtige maten van het Wilhelmus ons weer terugbrachten naar het hier en nu.

Weer later kwam in de openbaarheid dat ook zigeuners, homoseksuelen, mensen met een beperking doel waren geweest van de vervolgingen. En zo was ik ook wel eens op 4 mei bij het Homo-monument.

Mijn gedachten gingen in de loop van de jaren ook naar andere oorlogen en geweld in de wereld. En ik ben niet de enige, elk jaar ontstaat er weer discussie over de vraag wie en wat wel/niet in de officiële herdenking zou moeten worden opgenomen. Ik kan de verschillende standpunten goed begrijpen.

Ik ga graag naar onze eigen gedenkplek op het Zaanhof. Daar zie ik al die verschillende buurtgenoten verzameld, de oud geworden socialisten, jonge vaders met een kind op hun schouders, mensen van allerlei afkomst, oude buurtbewoners in hun scootmobiel. We zijn bij elkaar om de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog te gedenken, en om op onze eigen manier aan oorlog en vrede, aan vrijheid en dankbaarheid te denken. En als de eerste maten van het Wilhelmus inzetten, kijken we even rond en knikken misschien even naar elkaar en weten we, dat we met elkaar verbonden zijn.

4 mei, start van de wandeling is bij het Conscioushotel om 18.00 uur.